Enerjide Doğru Tercih, Artı Değer...
Serbest Tüketici Nedir,
Kimler Serbest Tüketici Olabilir?
Serbest Tüketici; Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu (EPDK) tarafından 2025 yılı için belirlenen 500 kWh ve üzeri yıllık elektrik tüketim sınırını aşan gerçek veya tüzel kişiler, serbest tüketici statüsü kazanarak elektrik enerjisini dilediği tedarikçiden temin etme hakkına sahip tüketicilerdir.
Serbest Tüketiciler Hangi Tarifelerden Yararlanmaktadır?
-
Maliyet Bazlı Tarife
-
Sabit Birim Fiyatlı Tarife
-
İndirimli (İskontolu) Tarife
-
Ön Ödemeli Tarife
Son Kaynak Tedariği (SKT)
Kapsamındaki Tüketiciler Kimlerdir?
Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu’nun (EPDK) 30.10.2025 tarihli ve 13912 sayılı Kurul Kararı, 31 Ekim 2025 Tarihli 33063 sayılı Resmî Gazete ’de yayımlanarak yürürlüğe girmiştir.
Mesken Aboneleri İçin:
*EPDK’nın kurul kararı ile belirlenen kat sayı %5 ‘tir (PTF+YEKDEM) x KBK (1,05)
Ticarethane ve Sanayi Aboneleri İçin:
*EPDK’nın kurul kararı ile belirlenen kat sayı %9,38 ‘tir. (PTF+YEKDEM) x KBK (1,0938)
Bu karar doğrultusunda, 01 Ocak 2026 itibarıyla Son Kaynak Tedarik Tarifesi (SKTT) kapsamındaki tüketim limitleri yeniden düzenlenmiş olup, belirli bir elektrik tüketimini aşan kullanıcılar bu tarife kapsamında faturalandırılır.
Sözleşme İmzalandıktan Sonra Tedarik Süreci Nasıl İlerler?
Serbest Tüketici ile tedarikçi arasında ikili anlaşmanın imzalanmasının ardından, tedarikçi ilgili tedarik döneminden bir önceki ayın 5’ine kadar EPİAŞ sistemi üzerinden gerekli talep işlemlerini başlatır. EPİAŞ tarafından onay süreci aynı ay içerisinde tamamlanır ve tüketici, ilgili tedarik döneminde tedarikçinin portföyüne dahil edilir. Bir sonraki ayın 1’inden itibaren yeni tedarikçiniz ile tedarik süreci başlar.
Tedarikçi Değişikliği İçin Gereken Evraklar Nelerdir?
-
Mesken abonelikleri için:
Kimlik fotokopisi
Son 2 aya ait elektrik faturası -
Ticarethane /Sanayi abonelikleri için:
Vergi levhası
Ticaret sicil gazetesi
İmza sirküleri
Yetki belgesi
Son 2 aya ait elektrik faturası
Sanayi Sicil Belgesi (Sanayi abonelikleri için)
Elektrik Aboneliği Sonlandırma İşlemleri Nasıl Yapılır?
Elektrik Piyasası mevzuatı kapsamında, tüketici tarafından sözleşme sonlandırma işlemleri, belirli yasal prosedürler doğrultusunda yürütülmektedir. Bu süreçler, sözleşme feshi ile aboneliğin tamamen sona erdirilmesi (tahliye) olmak üzere iki başlık altında değerlendirilmektedir.
Sözleşme Feshi:
Serbest tüketici statüsüne sahip, belli bir tedarikçi ile sözleşmesi olan aboneler sözleşme kuralları kapsamında ikili anlaşmalarını sonlandırabilirler.
Bu kapsamda; talep edilen çıkış tarihinden en az 2 ay önce, ilgili tedarikçiye yazılı bildirim (dilekçe veya e-posta) yapılması gerekmektedir.
Fesih süreci tamamlandığında, tüketici dilerse yeni bir tedarikçi ile sözleşme yapabilir.
Abonelik Sonlandırma (Tahliye İşlemi):
Tahliye işlemi; bir tüketim noktasında elektrik enerjisi kullanımının tamamen sona erdirilmesi ve aboneliğin kapatılması anlamına gelmektedir. Bu işlem, özellikle taşınma ve faaliyetin sonlandırılması durumlarında gerçekleştirilir.
Tahliye sürecinde;
o En yakın müşteri hizmetler merkezi
o E-Devlet sistemi
o Çağrı merkezi
Başvuru kanalları kullanılarak, TC Kimlik, abonelik veya tesisat numarası ve adres bilgileri ile tahliye (kapanış) işlemleri yapılabilmektedir.
Abonelik sahibi tedarikçi firmasına da tahliye talebini iletmelidir. Tedarikçi firma abonenin bağlı bulunduğu dağıtım şirketine bildirim sağlar.
“Dağıtım Şirketi” İle “Tedarikçi Firma” Arasındaki Fark Nedir?
Dağıtım şirketi, elektriği size fiziksel olarak ulaştırma ve altyapı hizmetini sağlar. Tedarikçi firma ise bu elektriği size tedarik ederek faturalandırma işlemlerini yürüten şirkettir.
Yani dağıtım şirketi teknik altyapıdan, tedarikçi firma ise sözleşme ve fiyatlandırmadan sorumludur.
Elektrik Tedarikçisini Değiştirmek Nedir, Tedarikçi Değiştirmenin Tüketiciye Sağlayacağı
Avantajlar Nelerdir?
Elektriğin size ulaştığı dağıtım altyapısı aynı kalmakla birlikte, elektrik enerjisini satın aldığınız ve faturanızı düzenleyen perakende tedarik şirketini değiştirme işlemidir.
Serbest tüketiciler, bu hak sayesinde, rekabetçi piyasa koşullarından faydalanarak elektrik enerjisini daha uygun fiyatlarla temin edebilirler.
Tedarikçi değişikliği, sadece maliyet avantajı değil; esnek sözleşme seçenekleri ve müşteri memnuniyeti açısından da önemli fırsatlar sunar.
Tedarikçi Değişikliğinde Mevcut Elektrik Sayacında Değişiklik Olacak Mı?
Elektrik tedarikçinizi değiştirdiğinizde, mevcut elektrik sayacınızda herhangi bir değişiklik yapılmaz.
Elektriğinizin iletimi ve ölçümü, bulunduğunuz bölgeden sorumlu dağıtım şirketi sorumludur ve sayaçlar dağıtım altyapısının bir parçasıdır. Tedarikçi değişikliği yalnızca enerji alımınızı ve faturalamanızı etkiler; teknik altyapı ve sayaç hizmetleri aynı şekilde devam eder.
Bu sayede, tedarikçi değişiklik süreçlerinde herhangi bir ek donanım kurulumu veya sayaç değişimi gerekmez, elektrik kullanımınızda kesinti yaşanmaz.
Elektrik Kesintisi ve Sayacımda Arıza Oluşması Durumunda Ne Yapmalıyım, Ücret Alınır mı?
Arıza, kesinti ve bakım işlemleri konusunda tek yetkili kurum, bağlı bulunduğunuz elektrik dağıtım şirketidir. Bu tür durumlarda, bölgenizde görevli dağıtım şirketine ulaşmak için 186 Elektrik Arıza Hattı üzerinden iletişime geçebilirsiniz.
Sayaç veya teknik bir arıza şüpheniz varsa, arıza bildiriminizin ardından dağıtım şirketi tarafından görevlendirilen teknik ekip gerekli kontrolleri sağlar. Arıza tespit edilmesi halinde müdahale ücretsiz olarak gerçekleştirilir. Ancak arıza bulunmaması durumunda, yapılan kontrole ilişkin ücret yansıtılabilir.
Reaktif (Ceza) Bedel Nedir, Neden Yansıtılır, Oranları nelerdir ve Nasıl Engellenir?
Reaktif güç, elektrik sistemlerinde aktif gücün yanında çekilen ancak doğrudan işe dönüşmeyen bir güç bileşenidir. Ancak bu güç, iletim hatları ve şebekeler üzerinde yük oluşturabilir. Bu nedenle, EPDK’nın ilgili yönetmelikleri çerçevesinde reaktif güç kullanımına sınırlar getirilmiş ve sınırlar aşıldığında ceza uygulanması zorunlu hale gelmiştir.
Reaktif enerji sınırlarının aynı takvim yılı içerisinde yalnızca bir kez aşılması durumunda, ilgili ay için reaktif bedel uygulanmaz. Ancak sınır aşımlarının aynı yıl içinde birden fazla kez tekrarlanması halinde, ilgili dönemlere ait reaktif bedeller elektrik faturalarına yansıtılır. Bu bedel, ilgili mevzuat kapsamında dağıtım şirketi tarafından tahakkuk ettirilmektedir.
Reaktif enerji bedellerinin önlenebilmesi için, kompanzasyon sistemlerinin ve transformatör ekipmanlarının yılda en az bir kez periyodik olarak kontrol edilmesi ve bakımının yapılması önerilmektedir. Bu sayede sistem verimliliği artırılarak, reaktif güç sınır aşımlarına bağlı cezai bedellerin önüne geçilebilir.
Kurulu gücü 50 kVA’nın altında olan aboneler
o İndüktif reaktif enerji / aktif enerji oranı %33’ü aştığında
o Kapasitif reaktif enerji / aktif enerji oranı %20’yi aştığında
Kurulu gücü 50 kVA ve üzeri olan aboneler
o İndüktif reaktif enerji / aktif enerji oranı %20’yi aştığında
o Kapasitif reaktif enerji / aktif enerji oranı %15’i aştığında
Güç Bedeli ve Güç Aşım Beli nedir ve Hangi Tarife Grubundan Alınır?
Güç Bedeli: Dağıtım sistemine bağlı kullanıcılardan çift terimli tarife sınıfına tabi olanlar için bağlantı anlaşması veya sözleşmesinde belirtilen güç üzerinden aylık olarak alınan kW birim bedelidir.
Güç Aşımı Bedeli: Dağıtım sistemine bağlı kullanıcılardan çift terimli tarife sınıfına tabi olanlar için bağlantı anlaşması veya sözleşmesinde belirtilen gücü aşmaları halinde, aşılan güç miktarı üzerinden aylık olarak alınan kW birim bedelidir. Aşılan kısım EPDK tarafından belirlenen ilgili birim fiyat ile çarpılmış halidir.
Güç bedeli ve güç aşım bedeli çift terimli tarife sınıfından alınan bir bedeldir. Bu bedele ilişkin birim fiyat EPDK tarafından belirlenmekte olup, belirli periyodlarda açıklanan tarifeler listesinde yer almaktadır.
İkili Anlaşma ve Süreçleri Nelerdir?
İkili anlaşma, elektrik piyasasında serbest tüketici olan müşteriler ile lisanslı elektrik tedarikçileri arasında doğrudan yapılan, serbestçe belirlenmiş koşulları içeren enerji satış sözleşmesidir.
Bu anlaşmalar sayesinde tüketiciler, ulusal tarifeye bağlı kalmadan, ihtiyaçlarına ve tüketim profillerine uygun özel fiyat ve koşullarla elektrik temin edebilirler.
İkili Anlaşma Süreçleri aşağıda ki şekilde ilerler.
-
Tüketim Analizi ve Teklif Süreci
-
Sözleşme Süreci ve Gerekli Evrakların Tamamlanması
-
Portföye Geçiş Talep İşlemleri
-
Tedarik Başlangıcı
-
Faturalama
• Elektrik Faturasında alınan Birim Bedeller Nasıl Belirlenir?
Dağıtım Lisansı Sahibi Tüzel Kişiler ve Görevli Tedarik Şirketlerinin Tarife Uygulamalarına İlişkin Usul ve Esaslar 6446 sayılı Elektrik Piyasası Kanunu 17’nci Maddesi gereğince faturalarda uygulanacak tarife ve bedeller Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu (EPDK) tarafından onaylanarak uygulamaya konulmaktadır.
Elektrik Faturasında Hangi Kalemler Yer alır ve Nasıl Hesaplanır?
Aktif Enerji Bedeli:
Tükettiğiniz elektrik enerjisinin birim fiyatı üzerinden hesaplanan bedeldir.
Tüketim miktarı* birim fiyat (Tedarikçi firma ile anlaşılan fiyat)
Dağıtım Bedeli:
Elektriğin size ulaşmasını sağlayan dağıtım altyapısı hizmetlerinin bedelidir.
Tüketim miktarı* birim fiyat (EPDK tarafından açıklanan bedel)
Vergi ve fonlar:
Yasal düzenlemeler gereği tahsil edilen vergi ve fonlardır.
Belediye Tüketim Vergisi (BTV):
2464 sayılı Belediye Gelirleri Kanunu kapsamında uygulanmakta olup;
-
Sanayi aboneleri için %1 oranında,
-
Diğer abone grupları için %5 oranında tahsil edilir.
Katma Değer Vergisi (KDV):
Elektrik bedeli, dağıtım bedeli, vergiler ve diğer yasal kalemler dâhil olmak üzere, toplam fatura tutarı üzerinden alınan bedeldir.
-
Sanayi ve ticarethane aboneliklerde %20,
-
Mesken ve tarımsal sulamada aboneliklerinde %10 oranında KDV alınmaktadır.
Reaktif Enerji Bedeli (var ise):
Belirlenen sınırların üzerinde reaktif enerji tüketilmesi halinde yansıtılan bedeldir.
Reaktif güç miktarı* birim fiyat (EPDK tarafından açıklanan bedel)
Yenilenebilir Enerji Nedir, Hangi Kaynakları Kapsar?
Yenilenebilir enerji, sürekli olarak doğada yenilenebilen kaynaklardan elde edilen enerjidir. Bu enerji kaynakları, güneş ışığı, rüzgâr, hidroelektrik, jeotermal, biyokütle ve gel-git gibi doğal kaynaklardan oluşur. Bu kaynaklar, fosil yakıtlara kıyasla daha çevre dostudur ve doğal kaynakların tükenmesine bağlı olarak enerji kaynaklarının sürdürülebilirliğini artırır.
Yenilenebilir Enerji Kaynakları, enerji verimliliğinin artmasına yardımcı olur ve hava kirliliğinin azalmasını sağlar. Karbon emisyonunu azaltır ve çevre dostu bir enerji tüketimi sağlar.
Yeşil Enerji Sertifikaları Nelerdir?
Bir kurumun veya bireyin elektrik tüketimini yenilenebilir enerji kaynaklarından temin ettiğini kanıtlayan belgeye Yenilenebilir Enerji Sertifikası denir. Bu sertifikalar, elektrik tedarikçilerinin, müşterilerine sağladıkları enerjinin kaynağını doğrulamalarına yardımcı olur ve bu sayede müşteriler, çevreye daha duyarlı bir enerji kaynağına sahip olduklarını belgeleyebilmektedirler.
I-REC (International Renewable Energy Certificate) ve YEK-G (Yenilenebilir Enerji Kaynak Garanti Sistemi) bu amaçla kullanılan en yaygın ve etkili iki yeşil enerji sertifikasıdır.
Bu sertifikalar sayesinde:
-
Üreticiler yenilenebilir kaynaklardan elektrik ürettiklerini belgelendirir.
-
Tüketiciler elektrik tüketimlerini yeşil enerji ile eşleştirir.
-
Kurumlar karbon ayak izlerini azaltır ve net sıfır hedeflerine katkı sağlar.
-
Sürdürebilirlik hedeflerine ulaştırır.
-
Rekabet avantajı sağlar.
-
Uluslararası pazarda itibarlarınızı yükseltir.
Yeşil Enerji Sertifikaları Ulusal Ölçekte Fayda Sağlar Mı?
AB Yeşil Mutabakatı kapsamında yürürlüğe giren Sınırda Karbon Düzenleme Mekanizması (CBAM), 2023 itibarıyla uygulanmaya başlamıştır. Bu kapsamda, Yeşil Enerji Sertifikaları (I-REC, YEK-G vb.), karbon emisyonlarını dengelemeye yönelik bir araç olarak kullanılmakta; ihracatta ortaya çıkabilecek mali yükümlülüklerin azaltılmasına ve uluslararası rekabet gücünün korunmasına katkı sağlamaktadır.
Güvence/ Teminat Bedeli Nedir ve Nasıl Ödenir?
14.01.2025 tarihli ve 32782 sayılı Resmî Gazete ’de yayımlanan Elektrik Piyasası Tüketici Hizmetleri Yönetmeliği’nin 19. maddesi uyarınca, tedarikçi firma, sözleşme süresince doğabilecek ödeme risklerine karşılık olarak tüketiciden talep ettiği bir güvence tutarıdır. Tüketim miktarınıza, tarife grubunuza ve sözleşme koşullarınıza göre değişkenlik gösterir.
Güvence/Teminat bedelleri aşağıdaki seçenek ile temin edilmektedir;
-
Nakit ödeme
-
Teminat mektubu
-
lk kesilen elektrik faturasına yansıtma
Sözleşme sona erdiğinde veya iptal edildiğinde, yükümlülüklerin eksiksiz yerine getirilmesi durumunda bu bedel iade edilir veya son faturanızdan mahsup edilir.
Gecikme Faizi Nasıl Hesaplanır?
Sözleşmede özel bir anlaşma yok ise, Elektrik Piyasası Tüketici Hizmetleri Yönetmeliği’ne göre, zamanında ödenmeyen faturalar için 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanunun 51’inci maddesine göre belirlenen gecikme zammı uygulanmaktadır.
Gecikme faizi hesabı şu şekilde yapılır:
Gecikme Faizi = Ödenmemiş Tutar × Günlük Faiz Oranı × Geciken Gün Sayısı
Birden Fazla Tüketim Noktası İçin Tek Fatura Düzenlenebilir mi?
Hayır, farklı işletmelere ait elektrik tüketimleri, her birinin abone grubu, sözleşme gücü ve kullanım amacı farklı olabileceği için tek bir faturada birleştirilemez. Her abonelik, kendi tüketim bilgilerine ve tarifesine göre değerlendirilir. Bu nedenle, her bir işletme için ayrı fatura düzenlenir.
Faturalarımı Hangi Kanallardan Ödeyebilirim?
Fatura ödemelerinizi aşağıdaki yöntemlerle hızlı ve güvenli bir şekilde gerçekleştirebilirsiniz:
-
EFT, Havale
-
Otomatik ödeme talimatı
-
Mobil ödeme
Seçeneklerini kullanarak ödeme işlemlerinizi gerçekleştirebilirsiniz.
Tanımlar ve Kısaltmalar:
• EPİAŞ: Enerji Piyasaları İşletme Anonim Şirketi
• EPDK: Enerji Piyasaları Düzenleme Kurumu
• TEİAŞ: Türkiye Elektrik İletim Anonim Şirketi
• PTF (Piyasa Takas Fiyatı): Arz ve talebin kesişmesi ile oluşan bir fiyattır. Günlük PTF, Saatlik PTF, Aritmetik PTF ve Ağırlıklı Ortalama PTF kullanılmaktadır.
• YEKDEM (Yenilenebilir Enerji Kaynakları Destekleme Mekanizması): EPDK tarafından yayımlanan aylık tahminlerle belirlenen, yenilenebilir enerji kaynaklarını desteklemek amacıyla piyasaya birim maliyet olarak yansıyan fiyatı ifade eder.
• SKTT: Son Kaynak Tedarik Tarifesi
• KBK (Kurulca Belirlenen Katsayı): Elektrik birim fiyatı hesaplanırken kullanılan katsayıdır. SKTT kapsamında bu oran EPDK tarafından belirlenmektedir.
• Dengeleme güç piyasası (DGP): Gerçek zamanlı arz-talep dengesini sağlamak için kullanılan piyasadır.
• Tarife: Elektrik enerjisinin ve/veya kapasitenin iletimi, dağıtımı ve satışı ile bunlara dair hizmetlere ilişkin fiyat, hüküm ve şartları içeren düzenlemelerdir.
• Ulusal Tarife: EPDK tarafından belirli dönemlerde belirlenen ve yayımlanan tarifedir.
• Tüm görevli tedarik şirketleri aynı tarife cetveli üzerinden fiyatlandırma yapmaktadır. Güncel tarifelere EPDK'nın https://www.epdk.gov.tr/Detay/Icerik/3-1327/elektrik-faturalarina-esas-tarife-tablolari sayfasından ulaşabilirsiniz.
EPDK tarafından belirlenen elektrik enerjisi miktarından daha az tüketimde bulunması sebebiyle elektrik enerjisi ve/veya kapasite alımlarını sadece bölgesinde bulunduğu görevli tedarik şirketinden yapabilen gerçek veya tüzel kişiye serbest olmayan tüketici denir. Elektrik Piyasası Tüketici Hizmetleri Yönetmeliği’ne, EPDK’nın https://www.epdk.gov.tr/Detay/Icerik/3-0-159-3/yonetmelikler sayfasından ulaşabilirsiniz.
• Kademeli Tarife: Abonelerin tüketim miktarları baz alınarak hesaplama yapılan bu tarife sınıfı, EPDK’nın kararı ile 01.03.2022 tarihinden itibaren mesken ve ticarethane alçal gerilim tek zamanlı abone gruplarına düzenleme getirilmiştir.
Mesken Alçak Gerilim Tek Zamanlı abone grubunun günlün ortalama tüketim limiti 8 kWh’a çıkarılmıştır. Günlük ortalama tüketimleri 8 kWh’a kadar olan kısmı Düşük Tüketimli Kademe Tarifesi’nden, bu limitin üzerinde kalan tüketim miktarı ise Yüksek Tüketimli Kademe Tarifesi’nden hesaplanarak faturalandırılmaktadır.
Ticarethane alçak gerilim tek zamanlı abone grubu için; kademeli elektrik tarife uygulamasına geçilmiştir. Günlük ortalama tüketim miktarı 30 kWh olarak belirlemiştir. Günlük ortalama 30 kWh’ya kadar olan tüketimler Düşük Tüketimli Kademe'den, 30 kWh üzeri olan tüketimler ise Yüksek Tüketimli Kademe’ den hesaplanmaktadır.